Integral Dutch Course

Chapter XI

Diminutives

The use of the diminutive form is much more common in Dutch than it is in English. In principle its function is to indicate that an object is small. More abstractly, it can be used to express contempt, appreciation, admiration or love. The intended meaning can only be concluded from the context. The word huisje (little house) can serve as an example of the various functions of the diminutive form:

?          ? 35 000 gekost. To express contempt : Ik wil niet in zo'n huisje wonen.

?          ? 750 000! To express appreciation : Ik ben erg blij met ons huisje!

The basic form of the diminutive suffix is je. This is the form used if the noun ends on -p, -k, -t, -d, -g, and -s, as in:

Base word Diminutive English
stap stapje step
boek boekje
voet voetje foot
hand handje hand
oog oogje eye
mes mesje knife

etc.

If a word ends on an -l, -n, or -r, -tje is added, as in:

stoel stoeltje chair
zoen zoentje kiss
rivier riviertje river

In some cases the consonant must be doubled for the usual reason of pronunciation, as in:

bel belletje bell
man mannetje
ster sterretje star

Words ending in -m sometimes take -pje as in:

bloem bloempje flower
stroom stroompje stream
rijm rijmpje rhyme
raam raampje window

Sometimes words ending in -m take -etje as in:

bloem bloemetje
som sommetje sum
lam lammetje lamb

The -g in words ending in the unstressed suffix -ing becomes -k and then -je is added as in:

koning koninkje king
ketting kettinkje chain

Example:

Het hondje knauwde (chewed) op het beentje (bone) bij een boompje voor het woninkje (house) van het mannetje.

Nouns that have irregular plural forms, usually have irregular diminutive forms as well. The plural of schip (ship) is schepen; the diminutive is scheepje. In a similar way the plural of gat (hole) is gaten and the diminutive is gaatje. Also:
blad blaadje sheet or leaf
glas glaasje glass
pad paadje path
vat vaatje barrel

Some words have irregular diminutive forms, such as:
ring ringetje
jongen jongetje
or may form the diminutive form in more than one way, (the second form being more or less archaic) such as:
pop poppetje or popje
brug bruggetje or brugje
weg weggetje or wegje
kip kippetje or kipje chicken

meisje in the sense of girl can be considered as having only a diminutive form; the noun meid (maid) has become practically obsolete.

Exercise 83. Give the diminutive form of the following words:

boek, kast (closet), stad, kleed (rug, carpet), klok (clock), kind, klomp (clog), koek (cake), zin (sentence), vork (fork), rivier (river), deel (part), dier (animal), stroom (stream), bezem (broom), schoen (shoe), vriend (friend), papier, voet (foot), trap (stair), rand (edge), woord, som, lepel (spoon), middel (middle), zee (sea), bal (ball), lichaam (body), vraag (question), plek (spot), auto, fiets, pen, deken (blanket), fornuis (stove), bed, man, probleem, zon (sun), kant (side), kopie (copy), staat (state), werk (work), bril (eye-glasses), oog, neus (nose), duim (thumb), lamp, plant, bank, boom, taal (language), mens (human being, person), soldaat (soldier), schrijver, tuin, wagen, regering (government), prijs (price).


Nieuwe woorden

de geest the spirit
het lichaam the body
de tennisbaan the tennis court
de poos the period, while
de wedstrijd the match
de keer the time
de kar the car(t)
de stok the stick
de zaal the hall
de pluim the birdie
de steel the handle, stem, stalk
de spreuk the motto, logo
de uitzondering the exception
 
winnen (van) to beat, win
gooien to throw
tennis(sen) (to play) tennis
golf(en) (to play) golf
eindelijk at last
bijna almost, nearly
gauw soon, quickly
(on)sportief (un)sportsmanlike, (un)fair
gezond healthy
spannend exciting, gripping
saai boring
liever rather
waar true
kort short
allerlei all sorts of
samen together
het spijt me I am sorry, I regret it
in het algemeen in general
net als just like
zomaar for no (apparent) reason
vorig(e) previous
er uitzien to look like, appear
om de beurt in turn


EEN GEZONDE GEEST IN EEN GEZOND LICHAAM

Moeder: Zo, zijn jullie er eindelijk? Jullie zijn wel een beetje laat, hoor!

Henk: Ja, het spijt me. We hebben zo lekker gespeeld!

Moeder: Waar hebben jullie getennist?

Henk: ?          ? 00 uur tot bijna zes uur gespeeld. En toen hebben we nog een poosje gekeken naar een paar andere wedstrijden. Het was erg spannend.

Moeder: Speelt June goed? Ze ziet er erg sportief uit.

Henk: Ja, ze is ook goed.

Moeder: Heeft ze gewonnen?

Henk: Dat zeg ik niet.

Moeder: Waarom niet?

Henk: Zomaar niet.

Moeder: Zeker omdat ze een meisje is en jij het niet leuk vindt als een meisje het van jou wint.

Henk: Misschien.

Moeder: Ik ga vanmiddag zwemmen met mev. De Hoogh. Vandaag wil ik twintig baantjes doen. De vorige keer heb ik er vijftien gedaan.

Henk: Gaat tante Jane ook mee?

Moeder: Nee, die zwemt niet. In Amerika speelt ze golf.

Henk: O, daar weet ik niets van. Alleen dat je een balletje heel hard met een stok slaat; dan loop je een kilometer en dan sla je het balletje weer, enzovoort.

Moeder: Ja, het lijkt mij ook erg saai.

Henk: Ja, mij ook.

Henk: En wat doet Oom Cor?

Moeder: Die speelt racquetbal. Weet je wat dat is?

Henk: Ja, net zoiets als squash, denk ik. Je speelt het ook in een zaal maar niet met een racket met zo'n kort steeltje. Je speelt het wel tegen de muur, net als in squash. De twee spelers slaan het balletje om de beurt tegen de muur.

Moeder: Daar moet je zeker ook erg fit voor zijn. Ik ga liever een of twee keer in de week een paar baantjes zwemmen.

Henk: En weet u wat Jim doet?

Moeder: Je bedoelt zeker voor sport. Nee, ik weet het niet.

Henk: Hij speelt basketbal. U weet zeker wel wat dat is.

Moeder: Ja, ik weet het. `Basket' is `mand' in het Nederlands. Je speelt het in een zaal en je moet een bal in een mand gooien. Er zijn zes spelers aan een kant, denk ik.

Henk: Ik denk vijf.

Moeder: Samen weten we een heleboel van sport, zie ik.

Henk: Ja, dat is zo. En we vinden ook allebei sport belangrijk voor de gezondheid.

Moeder: Weet jij wat het Latijnse spreekwoord `mens sana in corpore sano' betekent?

Henk: Nee, mijn Latijn is niet zo sterk.

Moeder: Dat betekent `een gezonde geest in een gezond lichaam'.

Henk: Dat is mooi.

Moeder: In het algemeen is dat zo. Er zijn ook uitzonderingen.

Henk: Welke dan?

Moeder: President Roosevelt van de Verenigde Staten had geen gezond lichaam maar hij had wel een gezonde geest.

Exercise 84. Vertaal het bovenstaande gesprek in het Engels.

Exercise 85. Beantwoord de volgende vragen:
  1. Wat hebben Henk en June die middag gedaan?
  2. Hebben ze lang gespeeld?
  3. Wat hebben ze na het tennissen gedaan?
  4. Hoe waren de andere wedstrijden?
  5. Waarom wilde Henk misschien niet zeggen wie gewonnen heeft?
  6. Wat ging Moeder die middag doen?
  7. Hoeveel baantjes wilde ze zwemmen?
  8. Zwemt Jane?
  9. Wat doet ze in Amerika?
  10. Met wie ging Moeder zwemmen?
  11. Hoe vindt ze golf?
  12. Aan wat voor sport doet Oom Cor?
  13. Is racquetbal hetzelfde als squash?
  14. Speel je badminton met een balletje of met een pluimpje?
  15. Aan wat voor sport doet Jim?
  16. Hoeveel spelers zijn er aan een kant in basketbal?
  17. Vindt Moeder sport belangrijk?
  18. Wat betekent `mens sana in corpore sano'?
  19. Hoe vindt Henk die spreuk?
  20. Hoe is Henks Latijn?
  1. Aan wat voor sport doe jij?
  2. Vind je sport belangrijk?
  3. Kan je zwemmen?
  4. Hoe vind je golf?
  5. Ken je iemand die, zoals President Roosevelt, geen gezond lichaam heeft (of had) maar wel een gezonde geest?


Lisa Friedland, February 2002
Integral Dutch Course home